Opmerkelijke gebeurtenissen uit het nieuws in Nederland en de rest van de wereld


Eire

Ierland wordt een republiek

73 jaar geleden - Ierland wordt eind december 1937 een zelfstandige staat met een eigen grondwet.

lees verder »

De Golden Gate Bridge in San Francisco
De Golden Gate Bridge in San Francisco

De Golden Gate Bridge

Misschien wel de beroemdste brug ter wereld

73 jaar geleden - In San Francisco wordt op 27 mei 1937 de Golden Gate Bridge geopend. De beroemde hangbrug verbindt San Francisco met de overkant van de baai.

lees verder »


Opening van voetbalstadion De Kuip in Rotterdam

Het grootste stadion van Nederland

73 jaar geleden - In Rotterdam wordt De Kuip geopend. Het voetbalstadion biedt plaats aan 65.000 toeschouwers.

lees verder »

De Nederlandse Driekleur
De Nederlandse Driekleur

Oraenge, blanche, bleu

of 'gewoon' Rood Wit en Blauw

73 jaar geleden - De Nederlandse vlag is ontstaan tijdens de Tachtigjarige oorlog. Oorspronkelijk had onze driebanige vlag de kleuren oranje, wit en blauw. In de 18e eeuw ontbrandt er een strijd tussen oranjegezinden die de vlag het liefste met een oranje baan willen, patriotten zien liever een rode baan in de vlag.

lees verder »

Paleis Soestdijk
Paleis Soestdijk

Koninklijke Bruiloft in Den Haag

Prinses Juliana trouwt met Bernhard van Lippe Biesterfeld

73 jaar geleden - In de Haagse Jacobskerk trouwen op 7 januari 1937 prinses Juliana en de Duitser Bernhard van Lippe Biesterfeld. In 1948 zal Juliana haar moeder Wilhelmina opvolgen als koningin.

lees verder »


3 gouden medailles voor zwarte atleet Jesse Owens

Tijdens de Olympische Spelen van 1936 in Nazi Duitsland

74 jaar geleden - In 1936, slechts enkele jaren voor de Tweede Wereldoorlog, worden de Olympische Spelen in Berlijn gehouden. Tijdens deze spelen wint de zwarte Amerikaanse atleet Jesse Owens maar liefst drie gouden medailles.

lees verder »

Een spectaculaire blik vanaf de Hooverdam recht naar beneden
Een spectaculaire blik vanaf de Hooverdam recht naar beneden

Opening van de Hooverdam

Op de grens van Arizona en Nevada

74 jaar geleden - Iedereen die wel eens tijdens de vakantie in de omgeving van Las Vegas heeft rond gereden heeft 'em gezien: De Hooverdam die de Colorado river op de grens van Arizona en Nevada afdamt.

lees verder »

Een Schotse Hooglander aan het grazen op de Veluwe
Een Schotse Hooglander aan het grazen op de Veluwe

Nationaal Park De Hoge Veluwe

75 jaar geleden - Vandaag in 1935 wordt op de Hoge Veluwe Het Nationaal Park De Hoge Veluwe gesticht. Het park is niet alleen het grootste van ons land, maar ook een van de oudste.

lees verder »


Geboorte van een King

De King of Rock 'n 'Roll

75 jaar geleden - In het plaatsje Tupelo werd op 8 januari 1935 Elvis Presley geboren. De zanger groeide tijdens zijn leven uit tot een rocklegende van formaat en nog steeds wordt zijn geboortedag overal ter wereld herdacht.

lees verder »


De opening van Alcatraz

Zwaarbewaakte gevangenis op 'De Rock' in de baai van San Francisco

76 jaar geleden - Op 11 augustus 1934 wordt in San Francisco de zwaar beveiligde gevangenis op het eiland Alcatraz geopend. Het eiland ligt in de baai van San Francisco. Door de watertemperatuur en sterke stroming rond het eiland is het praktisch onmogelijk om zonder hulp van buitenaf van het eiland te ontsnapen.

lees verder »


Marie Curie

2-voudig Nobelprijs winnares

76 jaar geleden - Op 4 juli in 1934 overleed Marie Curie aan een beenmergziekte die vrijwel zeker veroorzaakt was door haar onderzoek naar radioactiviteit.

lees verder »

Een stoomlocomotief in het Spoorwegmuseum in Utrecht
Een stoomlocomotief in het Spoorwegmuseum in Utrecht

De Mallard

Snelheidsrecord voor stoomtreinen

76 jaar geleden - Eind jaren dertig van de vorige eeuw is er een ware wedstrijd gaande om het snelheidsrecord neer te zetten voor stoomlocomotieven. Op 3 juli 1934 zet de 'Mallard' een ongevenaarde snelheid neer van 203 kilometer per uur.

lees verder »


De beroemdste eend ter wereld

Donald Duck voor het eerst op het witte doek

76 jaar geleden - Donald Duck kreeg in 1934 voor het eerst een filmrol in de tekenfilm The Wise Little Hen. Na het debuut van Donald ging het snel met de carrière van oom Donald.

lees verder »

De Elfstedentocht
De Elfstedentocht

De vijfde Elfstedentocht

De eerste en enige in december

77 jaar geleden - Friesland staat op zijn kop. Op 16 december 1933 wordt er een Elfstedentocht verreden. Het is voor het eerst (en ook de enige keer) dat de beroemde tocht al in december kan worden gehouden.

lees verder »


De Libelle

77 jaar geleden - In april 1933 verschijnt het eerste nummer van het tijdschrift Libelle. Het blad is een succes want in de jaren daarna groeit het blad uit tot het grootste van Nederland.

lees verder »

De Rijksdag in Berlijn
De Rijksdag in Berlijn

Brand in de Rijksdag

In Berlijn

77 jaar geleden - De Rijksdag in Berlijn wordt in brand gestoken. In het gebouw zetelt het Duitse parlement. De Nederlander Marinus van der Lubbe met zijn communistische denkbeelden, wordt door de nazi's gezien als verdachte van de brandstichting en opgepakt.

lees verder »

Het Wilhelmus
Het Wilhelmus

Het Wilhelmus

Van geuzenlied tot volkslied

78 jaar geleden - Hoewel het Wilhelmus al rond 1570 werd geschreven, is het pas sinds 1932 het officiële volkslied van Nederland.

lees verder »

Wall street, het financiele hart van Amerika
Wall street, het financiele hart van Amerika

De laagste stand van de Dow Jones

(sinds de opening van de beurs)

78 jaar geleden - Op 8 juli 1932 bereikt de Dow Jones index haar laagste stand ooit, sinds het openingsjaar: 41,22 punten. De beurs verloor 90% van haar waarde.

lees verder »

De stelling van Kornwerderzand op de Afsluitdijk
De stelling van Kornwerderzand op de Afsluitdijk

De afsluiting van de Zuiderzee

De Afsluitdijk

78 jaar geleden - De Afsluitdijk tussen Den Oever in de kop van Noord-Holland en Zurich in Friesland sluit het IJsselmeer af van de Waddenzee. De door ingenieur Cornelis Lely ontworpen dijk werd tussen 1927 en 1932 aangelegd.

lees verder »

De Sydney Harbour Bridge met op de voorgrond het wereldberoemde Opera House
De Sydney Harbour Bridge met op de voorgrond het wereldberoemde Opera House

Sydney Harbour Bridge

Geopend voor verkeer

78 jaar geleden - Na zes jaar bouwen wordt in Australië de Sydney Harbour Bridge geopend. De stalen brug wordt door 6 miljoen klinknagels bijeengehouden. De brug is bijzonder vanwege haar fraaie ligging. Het wereldberoemde Sydney Opera House, ook al zo'n landmark, dat voor de brug, ligt versterkt dit nog eens.

lees verder »


11 jaar cel voor Al Capone

79 jaar geleden - In Chicago krijgt mafiabaas Al Capone, alias Scarface, elf jaar cel en 80.000 dollar boete. Hij krijgt de straf voor belastingontduiking.

lees verder »


Opening Empire State Building

Het hoogste gebouw ter wereld - in 1931

79 jaar geleden - In 1931 bepaalde het gloednieuwe Empire State Building de skyline van Manhattan. De 448 meter hoge toren aan 35 Fifth Avenue was destijds het hoogste gebouw ter wereld.

lees verder »

Hotel New York, New York in Las Vegas
Hotel New York, New York in Las Vegas

Legaliseren van het gokken

Fundament van Las Vegas gelegd

79 jaar geleden - In de Amerikaanse staat Nevada wordt het gokken gelegaliseerd. Hiermee wordt de basis gelegd voor de grote casino's in Las Vegas, Reno en andere plaatsen in de staat.

lees verder »

Dierendag
Dierendag

Dierendag

Feestdag voor alle dieren

80 jaar geleden - Dierendag is in 1929 bedacht tijdens een internationaal congres in Wenen voor de bescherming van dieren. De eerste dierendag werd het jaar daarna, in 1930, gehouden.

lees verder »


Pluto

Ontdekking van de negende planeet

80 jaar geleden - De Amerikaanse astronoom Clyde Tombaugh ontdekt op 18 februari 1930 een nieuwe planeet. Deze negende planeet van ons zonnestelsel krijgt later de naam Pluto.

lees verder »

Wall Street in New York, het economische centrum van Amerika
Wall Street in New York, het economische centrum van Amerika

Begin crisisjaren

door beurskrach op Wall Street

81 jaar geleden - Wall Street, New York herbergt de beroemdste aandelenbeurs ter wereld en in de jaren '20 van de vorige eeuw ging het erg goed aan de beurs. De aandelenkoersen stegen steeds verder en mensen leenden zelfs geld om te investeren.

lees verder »

Het Anne Frank huis aan de Prinsengracht in Amsterdam
Het Anne Frank huis aan de Prinsengracht in Amsterdam

Geboortedag Anne Frank

81 jaar geleden - Op 12 juni 1929 wordt in Frankfurt am Main in Duitsland Anne Frank geboren. In aanloop naar de Tweede Wereldoorlog vlucht de familie Frank naar Nederland, waar ze vanaf 1942 moeten onderduiken.

lees verder »

De Nederlandse Filmboulevard in het centrum van Utrecht
De Nederlandse Filmboulevard in het centrum van Utrecht

De eerste Oscaruitrijking

And the winner is....

81 jaar geleden - In de Verenigde Staten wordt op 16 mei 1929 de eerste Academy Award, beter bekend als de Oscar uitgereikt. De prestigieuze prijs is de belangrijkste in de filmwereld.

lees verder »


Jacques Brel

Ne me quitte pas

81 jaar geleden - In het Belgische Schaarbeek, een voorstad van Brussel, wordt op 8 april 1929 Jacques Romain Georges Brel geboren. Brel groeide uit tot de grootste chansonier van België en zong zowel in het Frans als in het Vlaams.

lees verder »


Popeye

De geboorte van een Sailorman

81 jaar geleden - Aanvankelijk begon zeebonk Popeye in een klein bijrolletje in een andere strip in de New York Journal. Het debuut van deze matroos was op 17 januari 1929.

lees verder »


De eerste Tintin

beter bekend als Kuifje

81 jaar geleden - In een Frans tijdschrift verschijnt op 10 januari 1929 het eerste strip avontuur van Kuifje. De strip over de reporter wordt gemaakt door tekenaar Hergé.

lees verder »

De 'Blauwe Engel' in het Spoorwegmuseum van Utrecht
De 'Blauwe Engel' in het Spoorwegmuseum van Utrecht

Opening van het Spoorwegmuseum

In het Maliebaanstation van Utrecht

82 jaar geleden - In Utrecht wordt het spoorwegmuseum geopend. Het museum is gehuisvest in het voormalige Maliebaanstation.

lees verder »


Andy Warhol

Koning van de Pop-art

82 jaar geleden - 6 augustus 1928 is de geboortedag van Pop-art kunstenaar Andy Warhol. Hij is vooral bekend geworden met zijn Campbell soepblikjes schilderijen en de zeefdrukken van Marilyn Monroe en ElvisPresley in verschillende kleuren.

lees verder »


Olympische Spelen in Amsterdam

82 jaar geleden - In het nieuwe Olympisch Stadion in Amsterdam vindt op 17 mei 1928 de openingsceremonie plaats voor de Olympische Spelen. Het is voor het eerst dat de Spelen in ons land worden gehouden.

lees verder »


Roger Moore

De derde Bond - Live and let die

83 jaar geleden - Na Sean Connery en eendagsvlieg George Lazenby wordt Roger Moore de derde acteur die de rol van geheimagent James Bond speelt.

lees verder »


Non-stop over de Atlantische oceaan

Als eerste ter wereld

83 jaar geleden - Op 21 mei 1932 landt Charles Lindbergh op vliegveld Le Bourget in Parijs. Hij was 33,5 uur eerder met zijn vliegtuig De Spirit of St. Louis in New York opgestegen. Lindbergh is de eerste mens die non-stop de oceaan is overgevlogen.

lees verder »


Bouw Olympisch Stadion

Eerste steen gelegd in Amsterdam

83 jaar geleden - In Amsterdam wordt op 18 mei 1927 de eerste steen gelegd voor de bouw van het nieuwe Olympische Stadion. Het stadion is nodig voor de Spelen van 1928 die in ons land worden georganiseerd.

lees verder »

Sydney. Niet de hoofdstad, wel de bekendste en belangrijkste stad van Australië
Sydney. Niet de hoofdstad, wel de bekendste en belangrijkste stad van Australië

Canberra

De nieuwe hoofdstad van Australië

83 jaar geleden - In 1927 wordt Canberra de nieuwe hoofdstad van Australië. Tot die tijd was Melbourne de hoofdstad.

lees verder »

Antoni Gaudí
Antoni Gaudí

Sterfdag Antoni Gaudí

De beroemde Spaanse architect

84 jaar geleden - De Spaanse architect Antoni Gaudi is de ontwerper van talrijke spectaculaire gebouwen in onder meer Barcelona. Zijn surrealistische ontwerpen hebben opvallende vormen en zijn veelal gedecoreerd met kleurrijke mozaïeken.

lees verder »

Antoni Gaudí, de grote architect
Antoni Gaudí, de grote architect

Gaudí aangereden door een tram

84 jaar geleden - In zijn woonplaats Barcelona wordt architect Antoni Gaudí aangereden door een tram. Enkele dagen later overlijdt hij aan zijn verwondingen

lees verder »


De geboortedag van Marilyn Monroe

84 jaar geleden - Op 1 juni 1926 wordt in Los Angeles Norma Jeane Mortenson geboren, beter bekend onder haar pseudoniem Marilyn Monroe.

lees verder »

Strepen op de weg
Strepen op de weg

Witte lijnen voor de veiligheid

Wegverbetering in Groot Brittanië

85 jaar geleden - In Groot Brittannië wordt er in 1925 een wet aangenomen om witte lijnen op de wegen aan te brengen. De belijning moet de rijbanen van elkaar scheiden om zo het verkeer veiliger te maken.

lees verder »

Het Rietveldhuis in Utrecht
Het Rietveldhuis in Utrecht

Het Rietveldhuis

Werelderfgoed in Utrecht

85 jaar geleden - In Utrecht wordt op 2 januari 1925 het Rietveldhuis opgeleverd. Het abstracte ontwerp van het huis is zo bijzonder dat het in 2001 op de UNESCO werelderfgoedlijst is geplaatst.

lees verder »

Gotisch schrift
Gotisch schrift

Afschaffing van de Gotische letter

In Duitsland

86 jaar geleden - In 1924 schaft Duitsland officieel het Gotisch schrift af.

lees verder »

Standbeeld van Lenin
Standbeeld van Lenin

Lenin

86 jaar geleden - Een beroerte maakte in 1924 een einde aan het leven van Lenin, de eerste leider van de communistische Sovjet Unie. Omdat zijn lichaam werd gebalsemd, is hij nog steeds te bezoeken in zijn Mausoleum op het Rode Plein in Moskou.

lees verder »


De nieuwe republiek Turkije

Van Sultan naar President

87 jaar geleden - Op 29 oktober 1923 wordt tijdens de Grote Nationale Vergadering in Ankara de Republiek Turkije uitgeroepen. Sultan Mehmed VI wordt vervangen door de nieuwe president Atatürk.

lees verder »


Das Leben auf den Dorfe

De eerste geluidsfilm

87 jaar geleden - In Berlijn gaat op 24 september 1923 de film "Das Leben auf den Dorfe" in premiere. De film is bijzonder omdat er voor het eerst muziek onder een film zit.

lees verder »

Hollywood
Hollywood

Hollywood

Het beeldmerk van de filmstad

87 jaar geleden - De letters HOLLYWOOD in de heuvels boven Los Angeles zijn het symbool van de stad. Het beeldmerk werd in 1923 door een projectontwikkelaar geplaatst en vormde oorspronkelijk het woord 'Hollywoodland'.

lees verder »


De 24 uur van Le Mans

Grand Prix begon als publicitijdsstunt

87 jaar geleden - Op 26 mei 1923 wordt in het Franse Le Mans de eerste Grand Prix autorace georganiseerd.

lees verder »

Brochure van Sabena in het Aviodrome in Lelystad
Brochure van Sabena in het Aviodrome in Lelystad

De oprichting van Sabena

Belgische Luchtvaartmaatschapij

87 jaar geleden - In België wordt de nationale luchtvaartmaatschappij SABENA opgericht. De eerste vlucht vindt een jaar later plaats, van Rotterdam naar Brussel en verder naar Straatsburg. Vanaf 1925 begon SABENA ook verbindingen te onderhouden met Congo, de Belgische kolonie in Afrika

lees verder »

Het huis van Howard Carter bij Thebe in Egypte
Het huis van Howard Carter bij Thebe in Egypte

Toetanchamon

De vondst van zijn graf

87 jaar geleden - De Britse archeoloog Howard Carter opent in Egypte het graf van farao Toetanchamon. Het graf was een jaar eerder ontdekt in De Vallei der Koningen bij Thebe in Egypte.

lees verder »

De ingang van het graf van Toetanchamon
De ingang van het graf van Toetanchamon

Toetanchamon

en de schat van de farao

88 jaar geleden - De archeologen Howard Carter en Lord Carnarvon betreden na vele duizenden jaren als eersten de tombe van de Egyptische farao Toetanchamon. Het graf was 22 dagen eerder ontdekt. Een paar dagen zullen ze in het graf een enorme schat vinden.

lees verder »

De ingang van het graf van Toetanchamon
De ingang van het graf van Toetanchamon

Toetanchamon

en de vloek van de farao

88 jaar geleden - Op vier november 1922 ontdekt de Britse archeoloog Howard Carter het graf van de Egyptische farao Toetanchamon. Bijzonder is dat de tombe nog geheel intact is. Het is, in tegenstelling tot veel andere graven, niet door grafschenners leeggeroofd. Toetanchamon was slechts 9 jaar oud toen hij farao werd en regeerde over het Egyotische rijk tussen 1345 en 1335 voor Chr. Hij overleed rond zijn twintigste.

lees verder »


Oprichting van de BBC

British Broadcasting Company

88 jaar geleden - De BBC, de British Broadcasting Company, werd op 18 oktober 1922 opgericht door een groep radiopioniers onder leiding van Guglielmo Marconi. Vanaf 14 november begon de groep dagelijkse uitzendingen te maken vanuit een studio in Londen. Al snel breidde het netwerk uit en begon men ook in andere steden uit te zenden. Aanvankelijk had de omroep een commerciële doelstelling: het verkopen van radio's.

lees verder »

De woestijn
De woestijn

De heetste plek op aarde

Al-'Aziziyah

88 jaar geleden - 58 °C in de schaduw. Deze recordtemperatuur werd in september 1922 gemeten in het plaatsje Al-'Aziziyah in de Sahara, in Libië.

lees verder »


Opening Internationaal Gerechtshof

In Den Haag

88 jaar geleden - In Den Haag wordt het Internationaal Gerechtshof geopend. Het Hof is gevestigd in het Vredespaleis..

lees verder »

Groen is de nationale kleur van Ierland
Groen is de nationale kleur van Ierland

Onafhankelijk Ierland

Vandaag is groen

88 jaar geleden - Op 15 januari 1922 wordt Ierland een onafhankelijke natie. Tot 1922 was Ierland onderdeel van het Verenigd Koninkrijk.

lees verder »

De Katakomben in Valkenburg zijn ook een ontwerp van Cuypers
De Katakomben in Valkenburg zijn ook een ontwerp van Cuypers

Architect Cuypers

(1827-1921)

89 jaar geleden - Pierre Joseph Hubert Cuypers is beroemd vanwege zijn ontwerpen voor het Centraal Station en Rijksmuseum in Amsterdam, Kasteel de Haar in Haarzuilens, de HH Agatha en Barbara basiliek in Oudenbosch, de Romeinse Katakomben in Valkenburg en ga zomaar door.

lees verder »

Luchthaven Schiphol
Luchthaven Schiphol

Aankomst eerste verkeersvliegtuig

Op luchthaven Schiphol

90 jaar geleden - De geschiedenis van de luchthaven begint in 1916 wanneer de Nederlandse regering de grond aankoopt voor een militair vliegveld. Nadat in 1919 de Koninlijk Luchtvaart Maatschappij (KLM) wordt opgericht, opent op 17 mei 1920 de KLM haar eerste lijndienst tussen Amsterdam Schiphol en Londen. In dat eerste jaar worden er 440 passagiers vervoerd.

lees verder »


De eerste radiouitzending in Nederland

voor de gewone mensch

91 jaar geleden - Hoewel er her en der al voorzichtig gepioneerd werd door zendamateurs, gaat 6 november 1919 de geschiedenis in als de dag waarop de eerste Nederlandse radio-uitzending voor het grote publiek de ether inging.

lees verder »


Drooglegging

No more alcohol, of toch?

91 jaar geleden - In de jaren twintig van de vorige eeuw bestond in de Verenigde Staten een totaalverbod op de productie van, en handel in, alcoholische dranken.

lees verder »

Vliegtuigen van de KLM op Schiphol
Vliegtuigen van de KLM op Schiphol

Oprichting van de KLM

De Koninklijke Luchtvaart Maatschappij

91 jaar geleden - In 1919 wordt door Albert Plesman de KLM, de Koninklijke Luchtvaart Maatschappij, opgericht. De maatschappij is daarmee een van de oudste van de wereld. De nieuwe luchtvaartmaatschappij krijgt Schiphol als thuisbasis. De eerste vlucht (van Amsterdam naar London) vindt plaats op 17 mei 1920.

lees verder »


Het verdrag van Versailles

Het einde van de Eerste Wereldoorlog

91 jaar geleden - Door het ondertekenen van het vredesverdrag van Versailles wordt de de Eerste Wereldoorlog officieel beïindigd.

lees verder »


United Artists

91 jaar geleden - In de Verenigde Staten richten Charlie Chaplin, David Wark Griffith, Mary Pickford en Douglas Fairbanks United Artists op. De filmmaatschappij geldt nog steeds als een van de grootste ter wereld.

lees verder »


Test je Kennis

Quizvragen over het nieuws

In deze rubriek vind je quizen die op een of andere manier gerelateerd zijn met het nieuws van vandaag.

Olympische Spelen Quiz

Olympische Spelen Quiz

Ben jij iemand die alles van sport weet en van de Olympische Spelen in het bijzonder? Test dan nu je kennis over de Olympische Spelen en meet je kennis conditie! Olympische Spelen Quiz »
Medaillespiegel Nederland, sinds de Spelen van 1896 »

Test je kennis: 10x Oost-Duitsland
10 spannende kwisvragen over de voormalige DDR

De val van de Muur

10 spannende kwisvragen

Ruim 20 jaar geleden deelde een IJzeren Gordijn van prikkeldraad, wachttorens en een niemandsland met mijnen Duitsland in tweeën. Wat weet jij van deze tijd? Oost-Duitsland (DDR) Quiz

De Tweede Wereldoorlog Quis

De Tweede Wereldoorlog Quiz

Wat weet jij over Nederland tijdens WO-II? Doe de Tweede Wereldoorlog Quiz

James Bond Quiz

James Bond Quiz

Ben jij iemand die alles weet of denkt te weten van 'license to kill' geheimagent James Bond? Drink jij je cocktails het liefste shaken not stirred? Test dan nu je kennis over 007! James Bond Quiz »

De grote treinen kennis Quiz

Treinen Quiz

Van stoomtrein tot hogesnelheidstrein - Treinen spreken tot ieders verbeelding. Wat weet jij van treinen en bijzondere spoorlijnen? Doe de leukste treinen Quiz »

Wat weet jij over je lichaam?

Doe nu de kenniskwis en test in 10 vragen wat jij over gezondheid en je eigen lichaam weet Naar de Quiz »

Jaaroverzichten - Van nul tot nu


Nieuws uit de tijd van toen

De Tijdbalk brengt je terug naar het nieuws uit een specifiek jaar uit de geschiedenis.
Alle jaaroverzichten »

juli

Sterrenbeelden in juli

  • Kreeft
  • Leeuw